نهاد عمومی کتابخانه های عمومی کشور
دكتر محمدحسين دياني
دكتر محمدحسين دياني در دومين نشست هم انديشي
در حاشیه دومین نشست هم اندیشی (6)؛ مجموعه‌سازی، مقدمه‌ای بر پرورش اندیشه و رفتارهای فردی و اجتماعی عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: مجموعه‌ سازی در مرحله نخست باید در پی پرورش افرادی با اندیشه و رفتار در جهت منافع فرد، خانواده و اجتماع باشد.

دکتر محمدحسین دیانی در گفتگو با روابط عمومی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، دومین نشست تخصصی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و اساتید کتابداری با موضوع "مجموعه سازی کتابخانه‌های عمومی در بستر تحولات نشر ایران" را جلسه‌ای منسجم و مفید خواند و گفت: تعیین موضوعی تخصصی برای جلسه از ویژگی‌های مثبت آن بود؛ چراکه باعث شد تا اساتید با آمادگی و سهولت بیشتری به طرح مباحث لازم بپردازند.

وی افزود: در جلسه نخست، به سبب مشخص نبودن موضوع، شاهد بیان نظراتی کامل و کافی از اساتید نبودیم و مباحث این جلسه نسبت به جلسه اول، بسیار منسجم و مفید بود.
این استاد پیشکسوت ضمن اشاره به تغییرات مثبت در شیوه مدیریت نهاد کتابخانه‌های عمومی با محوریت وضعیت استخدام کتابداران، ارتقاء دستمزد و... درباره ویژگی‌های این جلسه اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های قابل ‌توجه این جلسه، حضور و مشارکت اساتید جوان و توانای علم اطلاعات و دانش‌شناسی از سراسر کشور بود که در کنار پیشکسوتان این عرصه به ارائه نظراتی نو و شایسته پرداختند.

دکتر دیانی با طرح این سؤال اساسی که "هدفمان از مجموعه‌سازی، پرورش چگونه فردی برای جامعه است؟" تصریح کرد: مجموعه‌سازی فرآیندی متشکل از سه بخش مختلف شامل: مرحله تعیین ارزش‌ها، مرحله وضع قوانین متناسب با ارزش‌ها و مرحله مجموعه‌سازی نهایی است. با طرح سؤالات اساسی در مرحله نخست باید در پی پرورش افرادی باشیم که اندیشه و رفتارشان در جهت منافع فرد، خانواده و اجتماع باشد.

وی با بیان این مطلب که "مجوعه‌سازی در کتابخانه‌ها باید ارتقاء فرهنگی جامعه را در پی داشته باشد" گفت: هدف کتابخانه، اجرای همه خواسته‌های مخاطب نیست؛ بلکه وظیفه اصلی آن، ارتقاء فرهنگی جامعه است. 

استاد علم اطلاعات و دانش شناسی، در این مورد به ذکر مثالی پرداخت و افزود: مثلا در دوره زمانی مشخصی در کشور آمریکا، گرایش زیادی از سوی مردم به خواندن رمان‌های نامناسب دیده می‌شد که با مقاومت جدی کتابخانه‌ها روبرو شد. برآوردن همه نیاز و خواسته مخاطب، همیشه ارتقای فرهنگی جامعه را منجر نخواهد شد. وقتی در مرحله نخست به تعریف مناسبی از ارزش‌ها دست یابیم، می‌توانیم قوانین مناسبی وضع کنیم و نهایتا به مجموعه‌سازی مطلوب برسیم.

استاد پیشکسوت کتابداری ضمن اشاره به افزودن کاربردهای جنبی به کتابخانه‌های عمومی به ذکر خاطره‌ای از دوران تحصیل خود پرداخت و گفت: در زمان تحصیلم در دانشگاه راتگرز (در ایالت نیو جرسی آمریکا) در محوطه ورودی کتابخانه، جایگاه ویژه‌ای برای نمایش عکس فارغ‌التحصیلان مقطع دکترا در نظر گرفته شده بود که ضمن بیان قدمت و تاریخچه محل، موجب آشنایی بیشتر کاربران کتابخانه با این فارغ‌التحصیلان می‌شد. بر این اساس تخصیص قسمتی از کتابخانه عمومی به موزه، می‌تواند یکی از کاربردهای جنبی کتابخانه‌های عمومی باشد.

دیانی در اشاره به یکی از این کاربردهای جنبی در کتابخانه‌های کشور اضافه کرد: کتابخانه ‌عمومی می‌تواند انعکاسی از هویت بومی مناطق باشد. قطعا هر یک از نقاط کشورمان دارای مشاهیر و بزرگان بومی و محلی زیادی است که برای مردم منطقه دارای اهمیت می‌باشد، دوره‌های تاریخی ویژه‌ای را تجربه کرده و یا گونه‌های طبیعی خاص را در خود جای داده است. می‌توان با نصب تصاویر تعدادی از این افراد و موقعیت‌ها در کتابخانه‌های عمومی، موجب آشنایی بیشتر مردم منطقه با آنها را فراهم کرد.

بيشتر