نهاد عمومی کتابخانه های عمومی کشور
اخبار کتابخانه ها
..
زاهدان:
برگزاری نشست کتاب‌خوان کتابخانه عمومی امام حسین(ع) زاهدان
..
حاجی‌آباد:
برگزاری مسابقه نقاشی «خلیج فارس» در کتابخانه عمومی الزهراء حاجی‌آباد
..
بندرعباس:
مسابقه نقاشی در کتابخانه عمومی علامه طباطبائی بندرعباس
..
فسا:
برنامه های بزرگداشت «روز فسا» در کتابخانه‌های عمومی این شهرستان
..
منجیل:
کتابخانه عمومی پیامبر اعظم(ص) بازگشایی شد
1396/1/14 دوشنبه
..
با کتابخانه‌های برگزیده نهاد (1)
کتابخانه‌ای با فعالیت‌های جنبی جالب و پرمخاطب

کاربران و مخاطبان کتابخانه همواره در برنامه‌های متنوع این مرکز فرهنگی، حضوری پررنگ و چشمگیر دارند. آن‌ها معتقدند که اجرای برنامه‌های جنبی متنوع، باعث می‌شود که احساس کنند محیط کتابخانه خشک و رسمی نیست و شبیه سایر ادارات با آن‌ها برخورد نمی‌شود.


به گزارش روابط عمومی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور؛ کتابخانه عمومی باقرالعلوم(ع) شهرستان نکا 2012 عضو و 30 هزار نسخه کتاب دارد و با 750 متر زیربنا در دو طبقه احداث شده و تنها کتابخانه عمومی فعال در شهرستان نکا به‌شمار می‌آید.

برنامه‌های جالب و پرطرفدار این کتابخانه که در سال گذشته با محوریت فرهنگ سنتی منطقه مازندران به همت مسئول و کتابداران خلاق و خوش‌ذوق آن برگزار شده، مخاطبان زیادی را به این مرکز فرهنگی جذب کرده و زمینه رشد فرهنگ و احیای سنت های زیبا و ریشه‌دار دینی و ملی مردم شهرستان نکا را فراهم کرده است.

قصه‌های مادربزرگ، چیز دیگری است

سکینه خاتون مهدوی، مسئول کتابخانه باقرالعلوم شهرستان نکا که سخنانش حاکی از جایگاه پررنگ احیای سنت‌های دیرینه مازنی در کتابخانه دارد درباره اجرای یکی از این طرح‌های خلاقانه می‌گوید: نقالی و قصه‌گویی از رسوم قدیمی مردم مازندران است که بخش مهمی از شب‌نشینی‌ها و دورهمی‌های نسل‌های قبل را به خود اختصاص می‌داد. سنت شب‌نشینی که به زبان طبری به «شونیشت» معروف است ریشه در باورهای دینی و ملی فرهنگ با اصالت این استان دارد و احیای آن روش مناسبی برای جذب نسل جدید به محیط کتابخانه است.

مهدوی درباره چگونگی اجرای این طرح، ادامه می‌دهد: « طرح نقالی توسط رابط فرهنگی کتابخانه که ارتباط گسترده‌ای با روستاها و دهیاری‌های منطقه دارد، پیشنهاد شد و پس از بررسی در جلسه شورای اداری و همفکری سایر کتابداران قرار شد در برنامه‌ای شامل بخش‌هایی متنوع مانند: نقالی و قصه‌گویی پیشکسوتان، معرفی کتاب از سوی کتابداران و برگزاری مسابقه فرهنگی در راستای شناساندن آداب و رسوم مازندرانی و احترام به افراد باتجربه و سالمند به نونهالان و نوجوانان برگزار شود.»

وی ادامه می‌دهد: «قرار شد این برنامه با همکاری بخشداری و دهیاری‌های شهرستان نکا در مناسبت‌های آئینی مانند: نوروز، جشن تیرگان، مهرگان، شب یلدا، چهارشنبه‌سوری و جشن اسفندگان به شکلی متوالی در روستاهای مختلف برگزار شود. نخستین تجربه برگزاری این برنامه در روستای خورشید از توابع بخش قره طغان شهرستان نکا بود که با استقبال بی‌نظیر خانواده‌ها روبه‌رو شد، شور و شادی مراسم، نوجوانان زیادی را برای ثبت‌نام در کتابخانه عمومی و استفاده از خدمات آن، ترغیب کرد و انعکاس خبری این اتفاق، سایر روستاها را بر آن داشت تا با دعوت از ما برای برنامه‌های مشابه به این حرکت فرهنگی بپیوندند.»

این دانش‌آموخته علم اطلاعات و دانش‌شناسی، نشاط و شادابی را یکی از عوامل مؤثر در رشد و تکامل بعد جسمانی، شناختی، عاطفی، اخلاقی و معنوی افراد جامعه می‌داند و معتقد است: «شاد زیستن برای انسان به همان اندازه مهم است که تغذیه خوب، محبت کردن و حفاظت؛ زیرا سلامت روحی، روانی و فیزیکی او را تأمین می‌کند. بنابراین اگر در کتابخانه‌ها فضایی شاد و مفرح ایجاد کنیم، مطمئناً اعضا باانگیزه بالاتری از این محیط بهره می‌برند و برای معرفی فضای کتابخانه به سایر افراد نیز تمایل بیشتری پیدا می‌کنند.»

مسئول کتابخانه باقرالعلوم(ع) درباره برگزاری جشنواره غذا و معرفی کتاب‌های مرتبط می‌گوید: «هدف از این جشنواره، معرفی و آموزش طبخ غذاهای سنتی به نسل جدید، تهیه غذاهای محلی با کمترین هزینه و آموزش به نسل جوان جهت کسب درآمد با انواع غذاها، دم‌نوش‌ها و ترشیجات محلی بود که همگام با نام‌گذاری سال 95 به‌عنوان سال اقتصاد مقاومتی ، اقدام و عمل اجرا شد. این برنامه با استقبال خوب مخاطب همراه بود و شرکت‌کنندگان با خوردن و چشیدن غذاها و نوشیدنی‌های محلی و آشنایی با کتاب‌های آشپزی، شیرینی‌پزی و... روزی شاد را سپری کردند.»

وی در معرفی بخش دیگری از برنامه‌های خلاقانه کتابخانه عمومی باقرالعلوم(ع) به نام «مادربزرگ قصه‌گو» با تعبیری از قول افلاطون ادامه می‌دهد: «به تعبیر افلاطون باید پرستاران و مادران را آگاه کرد که پرورشی که روح اطفال از راه گفتن حکایات به دست می‌آورد، به‌مراتب بیش‌تر از تربیتی است که جسم آن‌ها با ورزش پیدا می‌کند.»

این کتابدار، داستان‌گویی برای کودکان را دارای اهمیت زیادی می‌داند و ادامه می‌دهد: «کودک از طریق قصه‌ها و داستان‌های خوب با بسیاری از ارزش‌های اخلاقی چون پایداری، شجاعت، نوع‌دوستی، امیدواری، جوانمردی، طرفداری از حق و استقامت در مقابل ستم آشنا می‌شود. درون‌مایۀ اصلی قصه‌ها، آرزوی‌های انسان است و درواقع انسان‌ها نیازهای خود را با زبانی ساده و قابل‌فهم در قصه بیان می‌کنند.»

وی که قصه‌خوانی برای کودکان را در رشد کلامی، شخصیتی و روانی آنان، بسیار مؤثر می‌داند، معتقد است: «سالمندان و افراد نسل قدیم از تجربه‌هایی برخوردارند که پاسخی مناسب برای سردرگمی نسل جدید و نابودی فکری و فرهنگی جامعه است.»

مهدوی می‌گوید: «چهره مهربان مادربزرگ‌ها با لبخندی دل‌نشین و ظاهری ساده می‌تواند با انتقال فرهنگ شفاهی به نسل جدید از فراموشی آداب‌ورسوم و فرهنگ بومی و محلی، پیش‌گیری کند.»

وی ادامه می‌دهد: «پس از جست‌و‌جو بین اعضاء کتابخانه و کتابداران به گروهی از مادربزرگ‌ها رسیدیم که از توانایی‌های مناسبی برای قصه‌گویی برخوردار بودند. سپس در مناسبت‌هایی مانند: هفته‌ کودک، هفته کتاب و دهه فجر از آنان دعوت کردیم با نقل داستان‌ها و سنن قدیمی، کودکان و نوجوانان امروز را در بخش‌هایی از فرهنگ دیرین، سهیم کنند. البته مخاطبان نیز نقش فعالی در اجرای این طرح داشتند و با طرح پرسش و ثبت برداشت خود از داستان‌های نقل‌شده سعی در رشد تعامل کارگاهی داشتند.»

مهدوی با اشاره به خاطره‌ای از نخستین تجربه برگزاری این طرح می‌گوید: «در ابتدای اجرای طرح مادر‌بزرگ قصه‌گو» باوجود تبلیغات محیطی و مجازی، نگران بودیم که با استقبال خوبی مواجه نشویم، اما با یاری خدا، این برنامه نه‌تنها برای جمع کثیری از اعضا و مخاطبان جالب بود، بلکه آموزش‌وپرورش و بهزیستی شهرستان نیز در مناسبت‌های مختلف دانش‌آموزان مدارس و نوآموزان مهدهای کودک را به کتابخانه می‌آوردند تا پای قصه مادربزرگ‌ها بنشینند.»


ارتباط مناسب کتابدار و عضو از مهم‌ترین اصول کتابداری است

فاطمه السادات جعفری، یکی از کتابداران کوشا و خوش‌قریحه کتابخانه باقرالعلوم(ع) شهرستان نکا است. وی که حدود دو سال از شروع فعالیتش در این کتابخانه می‌گذرد، ارتباط مناسب کتابدار و عضو را از مهم‌ترین اصول کتابداری می‌داند و می‌گوید: «یک کتابدار باید با استفاده از مهارت‌های ارتباطی مانند: گوش کردن دقیق و خوب سخن گفتن، همدلی، شناخت علایق اعضا و برخورد یکسان با همه مخاطبین، مواجهه‌ای منطقی با مخاطب داشته باشد و فضا را برای طرح نیازهای اطلاعاتی مراجعان، آماده کند.»

این فارغ‌التحصیل علم اطلاعات و دانش‌شناسی با اشاره به اجرای مستمر طرح‌های جنبی و اهمیت آن در جذب مخاطب می‌گوید: «بسیاری از نهادها و سازمان‌های فرهنگی باهدف ترغیب مخاطبان برای استفاده از خدمات و امکانات مجموعه از برنامه‌های جنبی جذاب استفاده می‌کنند. وقتی خانواده‌ای احساس کند کتابخانه برای فرزندش مأمنی امن است و او می‌تواند با توجه به سیر مطالعاتی و هدایت و حمایت کتابدار در راستای رفع نیاز اطلاعاتی‌اش اقدام نماید و درعین‌حال از برنامه‌های شاد و مفرح آن نیز بهره‌مند شود، سعی می‌کند از این محیط، بهره بیشتری برده و آن را به دیگران نیز معرفی کند.»

این کتابدار وجود منابع اطلاعاتی مناسب، به‌روز و کافی برای رفع نیاز اطلاعاتی مخاطبان، شاداب‌سازی و ایجاد محیطی مفرح و جذاب، وجود نیروی انسانی خلاق با توان ارتباطی بالا و ارتباط مداوم و پیوسته کتابخانه با اعضا و اجرای برنامه‌های جنبی جذاب را از انگیزه‌های جذب و وابستگی اعضا به کتابخانه‌ها می‌داند.

وی درباره استقبال و مشارکت اعضای کتابخانه از برگزاری برنامه‌های جنبی و ترویجی مانند: نقالی، مادران قصه‌گو و جشنواره غذا می‌گوید: «کاربران و مخاطبان کتابخانه همواره در برنامه‌های متنوع این مرکز فرهنگی، حضوری پررنگ و چشمگیر دارند. آن‌ها معتقدند که اجرای برنامه‌های جنبی متنوع، باعث می‌شود که احساس کنند محیط کتابخانه خشک و رسمی نیست و شبیه سایر ادارات با آن‌ها برخورد نمی‌شود. کودکان و نوجوانان عاشق برنامه مادربزرگ قصه‌گو هستند و مادران خانه‌دار هم دوست دارند در برنامه‌های بیشتری با محوریت آشپزی، سلامت، گیاهان دارویی و... شرکت کنند. می‌توان گفت بیش از 70 درصد اعضاء کتابخانه از برنامه‌های جنبی این مجموعه رضایت داشته و حاضر به شرکت و همکاری در آن هستند.»

تأثیر برنامه‌های جنبی شاد و مفرح در جذب خانواده‌ها به کتابخانه

زینب آزرده اومالی، دانش‌آموخته رشته تصویرسازی و 35 ساله است و به مدت یازده سال است که به عضویت کتابخانه عمومی باقرالعلوم(ع) شهرستان نکا درآمده. وی که به خواندن کتاب‌هایی با موضوع ادبیات، روان‌شناسی و علوم تربیتی علاقه‌مند است، حضور کتابدارانی خوش‌برخورد و متخصص، ارائه مشاوره درست و کافی، منابعی مناسب، فضاسازی مناسب داخلی، شاداب بودن محیط کتابخانه و برگزاری برنامه‌های جنبی مفرح را از دلایل جذب خود به کتابخانه می‌داند.

وی با اشاره به اینکه در شهرستان نکا فقط یک کتابخانه عمومی وجود دارد، تأکید می‌کند: «سعی می‌کنم در بیشتر برنامه‌های جنبی کتابخانه شرکت کنم. برنامه نقالی را به خاطر علاقه زیاد به شاهنامه‌خوانی، دوست دارم. جشنواره غذا نیز ایده‌های خوبی برای مدیریت زندگی به مخاطبان ارائه می‌دهد و زمانی که معرفی کتاب نیز بخشی از این برنامه‌ها باشد، حتماً در آن شرکت می‌کنم.»

وی با اشاره به تأثیر برنامه‌های جنبی در جذب خانواده‌ها به کتابخانه می‌گوید: «کتابخانه با اجرای برنامه‌های جنبی شاد و مفرح تمایل خانواده‌ها برای استفاده از این مجموعه را منجر می‌شوند. مخاطبانی مانند من، پس از شرکت در این فعالیت‌ها، شور و شوق زیادی برای مراجعه مجدد به این محیط نشاط‌آور پیدا می‌کنند و افراد دیگر را نیز به حضور در کتابخانه دعوت می‌کنند.»

این عضو قدیمی کتابخانه با ارائه پیشنهاد‌هایی برای رضایت بیشتر از این مرکز فرهنگی، می‌گوید: «تهیه منابع الکترونیک و دیجیتالی همچنین ابزارهای آموزشی می‌تواند موجب رضایت بیشتر کاربران از کتابخانه باشد. همچنین در نظر گرفتن محیطی برای گفت‌وگوی دوستانه حول محور کتاب‌ها از دیگر مواردی است که بر جذابیت محیط کتابخانه می‌افزاید.»


[PageVisit]