فهرست

برگزیده ها

پژوهشگر دانشگاه حاجت‌تپه ترکیه مطرح کرد؛

تنها ۱۲ دانشگاه در ترکیه رشته کتابداری دارد

لیلا هاشم‌پور، پژوهشگر رشته کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه حاجت‌تپه ترکیه گفت: در کشور ترکیه با ۸۰ میلیون جمعیت و بیش از ۲ هزار دانشگاه دولتی و خصوصی، گروه کتابداری تنها در ۱۲ دانشگاه وجود دارد و تنها در ۳ دانشگاه دورة دکتری ارائه می‌شود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نهاد کتابخانه های عمومی کشور، نهمین جلسه از سلسله وبینارهای «روایت‏‌هایی از ایده‌ها و الگوهای مدیریت کتابخانه‌های عمومی» با حضور لیلا هاشم‌پور، پژوهشگر دانشگاه حاجت‌تپه ترکیه به بررسی کتابخانه‌های عمومی ترکیه اختصاص یافت.
 

در ابتدای این نشست لیلا هاشم پور، پژوهشگر رشته کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه حاجت‌تپه ترکیه با اشاره به پیشینه کتابخانه و رشته کتابداری در این کشور، گفت: پیش از سال ۱۸۶۹ مدیریت کتابخانه ها در کشور ترکیه بر عهدة بخش اوقاف و تشکیلات غیردولتی بود. از آن زمان به بعد، دولت مدیریت تمامی کتابخانه ها را بر عهده گرفت. نخستین دوره کتابداری در سال ۱۹۲۵ توسط  فردی فرانسوی در دانشگاه استانبول برگزار شد و در سال ۱۹۴۹ انجمن کتابداران ترکیه تأسیس شد و اولین انستیتوی کتابداری در سال ۱۹۵۴ در دانشگاه آنکارا  دانشجو جذب کرد. از سال ۱۹۷۱ نیز مدیریت کتابخانه ها تحت نظر وزارت فرهنگ و گردشگری قرارگرفت. در حال حاضر گروه‌های کتابداری و کتابخانه های ترکیه در فعالیت های ملی و بین المللی متنوعی حضور دارند.
 

وی با اشاره به نقش تعیین کننده گروه‌های کتابداری در سطح کشور، گفت: یکی از مهم ترین اقدامات این گروه‌ها، جلوگیری از افزایش گروه های کتابداری در دانشگاه ها است. در کشوری با ۸۰ میلیون جمعیت و بیش از ۲ هزار دانشگاه دولتی و خصوصی، گروه کتابداری تنها در۱۲ دانشگاه وجود دارد که از این تعداد دوره دکتری تنها در سه دانشگاه ارائه می شود. بنابراین اکثر دانش آموختگان کتابداری به محض اتمام تحصیل جذب بازار کار می شوند.
 

هاشم پور قدمت کتابخانه‌های عمومی در ترکیه را ۹۰۰ سال دانست و گفت: با ساخت خلق اولری(خانه های مردم) در سال ۱۹۳۲، خدمات کتابخانه های عمومی منسجم تر شد. تا سال ۱۹۶۰، کتابخانه های عمومی با عناوینی چون کتابخانه های شهری، کتابخانه های عمومی و کتابخانه های معارف به فعالیت می پرداختند و از ۱۹۶۰ به بعد با تأسیس مدیریت کل کتابخانه ها، عنوان کتابخانه های عمومی به کار گرفته شد و تعداد این نوع کتابخانه ها افزایش یافت. هم اکنون کتابخانه های عمومی در ترکیه تحت سرپرستی مدیریت کل کتابخانه ها و نشریات وابسته به وزارت فرهنگ و گردشگری فعالیت می‌کنند. بر اساس آمار مربوط به سال ۲۰۲۰، ۱۲۱۲ کتابخانه در ترکیه وجود دارد. در این کشور ۵۷ کتابخانه سیار مشغول خدمت رسانی در ۵۶۸ منطقه است.
 

هاشم پور با اشاره به اهداف کتابخانه های عمومی از جمله تدوین، حفاظت و ارائه محصولات فرهنگی و فکری در جامعه؛ انتشار و اشاعه ادبیات، اندیشه ها و آثار هنری با در نظر گرفتن مصالح عمومی؛ ارائه خدمات کتابخانه ای به مراجعه کنندگان بدون در نظر گرفتن جنسیت، دین، نژاد، زبان، سن، سطح تحصیلات، فرهنگ، وضعیت مالی و دیدگاه سیاسی؛ به کارگیری تمامی کانال های ارتباطی در راستای ارائه رایگان اطلاعات و آموزش مادام العمر و حمایت از توسعه اقتصادی، اجتماعی، آموزشی، فرهنگی و فنی افراد، گفت: چشم انداز کتابخانه های عمومی در ترکیه، تبدیل دانش، فرهنگ و هنر به بخشی پویا در زندگی فردی به منظور دستیابی به جامعه اطلاعاتی از طریق کتابخانه ها و کمک به فرهنگ ملی و جهانی با تولید اندیشه ها و آثار هنری منطبق با اصول نشر معاصر، است.
 

این پژوهشگر در خصوص فعالیت های رایج در کتابخانه های عمومی ترکیه گفت: به استثنای شرایط خاص دوران پاندمی برنامه هایی همچون کنفرانس ها و کارگاه های آموزشی در راستای توسعه فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و فردی؛ روز امضا و گفتگو بین نویسندگان و کاربران؛ ویژه برنامه های مربوط به کودکان؛ آموزش کد نویسی، تماشای خانوادگی فیلم، قصه گویی، آموزش مقدماتی رباتیک، تشکیل گروه های کتابخوانی و باشگاه کتاب، آموزش رقص های محلی، آموزش آشپزی، کارگاه طبیعت گردی و ... در طول سال به میزبانی کتابخانه های عمومی برگزار می شود. همچنین متناسب با مناسبت هایی چون هفته کتابخانه ها در ماه مارچ، هفته جهانی کتاب کودک، روز جمهوریت، روز جوانان و ورزش، روز دموکراسی و اتحاد ملی و روز پیروزی، برنامه های متنوعی در کتابخانه های عمومی برگزار می شود.
 

وی با اشاره به استانداردهای مجموعه سازی در ترکیه، گفت: بر اساس استانداردها برای هر سه نفر باید یک کتاب و در کل یک مجموعه باید بیش از ۵ هزار کتاب داشته باشد. مواد کتابخانه ای توسط مدیریت کل خریداری و به کتابخانه ها ارسال می شود. مواد پس از بررسی در کمیسیون های بررسی نشریات استان ها، با اعتبارات ارسالی وزارت و از محل ادارات خاص استانی و بودجه شهرداری ها توسط کتابخانه ها خریداری می شود. امکان اهدای کتاب، مبادله و انتقال از نهاد ها و سازمان های رسمی نیز فراهم است.
 

هاشم پور ادامه داد: فهرستنویسی مواد کتابخانه ای بر اساس انگلو امریکن ۲ و رده بندی آن ها بر اساس رده بندی دهدهی دیویی انجام می شود. همچنین منابع بخش کودک به منظور افزایش بهره وری بر اساس گروه های سنی در قفسه قرار می گیرد.
 

وی با اشاره به استفاده از پرتال دولت الکترونیک در ترکیه که از سال ۲۰۰۶ شروع به فعالیت کرده و بیش از ۵۵ میلیون عضو دارد، گفت: خدمات عضویت الکترونیک در کتابخانه های عمومی از سال ۲۰۱۸ شروع شده و با ورود به پرتال دولت الکترونیک تمامی افراد بالای ۱۵ سال می توانند از خدماتی چون عضویت الکترونیکی کتابخانه های عمومی و روزآمدسازی اطلاعات مربوط به عضویت، دسترسی به اطلاعات و خدمات ارائه شده توسط تمامی کتابخانه های عمومی، جستجو در فهرست منابع کتابخانه ها، پیگیری اعمال مربوط به مواد امانت گرفته شده و پیش رزرو مواد مورد نیاز و دسترسی به تاریخچه فعالیت عضو، استفاده کنند.
 

هاشم پور از وجود نرم افزار کاربردی موبایل کتابخانه های عمومی با عنوان «کتابخانه من در موبایل» خبر داد و گفت: این برنامه به زبان ترکی و انگلیسی، از نوامبر ۲۰۱۸ توسط مدیریت کل کتابخانه ها و نشریات طراحی و ارائه شده است.
 

 وی در خصوص خدمات مربوط به کتاب های الکترونیک در کتابخانه های عمومی، گفت: به منظور سنجش میزان تقاضای اعضای کتابخانه های عمومی از کتاب های الکترونیک، در نوامبر ۲۰۱۷، ۱۹هزار کتاب الکترونیک به روش اشتراک از پایگاهی تجاری خریداری شد. با این اشتراک که به صورت آزمایشی راه اندازی شد، پایگاه کتاب های الکترونیکی در دسترس اعضای ۱۰۰ کتابخانه عمومی قرار گرفت و به این ترتیب اعضا به صورت ۲۴ ساعته به این منابع دسترسی داشتند. دسترسی به کتاب های الکترونیک با استقبال بسیار اعضا رو به رو شد و بر همین اساس پروژه جدیدی به نام پلتفرم نشر الکترونیکی با هدف رفع نیاز کاربران در زمینه نشر الکترونیک از سوی مدیریت کل کتابخانه ها و نشریات آغاز شده و در مراحل ابتدایی است.
 

گفتنی است، ادامه این نشست به بحث و پرسش و پاسخ اختصاص یافت.
 

 
امتیاز دهی